Geschiedenis

L’histoire en français

Meer dan 325 jaar welkom in de Waalse Kerk Arnhem

waalsekerk1859

Aan het begin van de 16e eeuw zijn de eerste Waalse gemeenten ontstaan in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. De Reformatie had veel aanhangers gevonden in de Waalse provincies van de Zuidelijke Nederlanden. Deze Franssprekende volgelingen van de leer van Calvijn werden onderdrukt en vervolgd. Zij vluchtten naar het Noorden, waar zij hoopten hun geloof in alle vrijheid te kunnen belijden.

De oudste Waalse Kerk is die van Middelburg (1574). Binnen 25 jaar zagen een veertigtal kerken het licht. Als gevolg van de herroeping van het Edict van Nantes kwam er vanaf 1685 een tweede instroom van bijna 100.000 vluchtelingen uit Frankrijk, de hugenoten, de gelederen van de reeds gevestigde kerken en kwamen er nog eens bijna dertig kerken bij. De vluchtelingen, die zich in Arnhem hadden gevestigd, verzochten al in de 16e eeuw bij de Magistraat (stadsbestuur) om een Franse predikant. Er werd besloten dat Ds.

Phrygius van de Nederduits Hervormde Gemeente zou preken in de Franse taal. Het viel Ds. Phrygius niet mee te preken in een vreemde taal en al spoedig verzocht hij van deze functie ontheven te worden. Hierop wordt Ds. Daniël Vernejou uit Bergerac (Dordogne) beroepen en op 23 maart 1684 bevestigd in zijn ambt als eerste dominee van de Waals Hervormde Gemeente van Arnhem. De magistraat, de Staten van het Veluws Kwartier en de Rekenkamer dragen bij in de stichting en instandhouding van de Waalse Gemeente. Vertegenwoordigers van deze organisaties hadden dan ook zitting in de kerkeraad. Het stadsbestuur was de réfugiés zeer gunstig gezind. De Walen mochten de Broerenkerk, die tot het Minnebroedersklooster behoorde, voor hun diensten gebruiken. Ze kregen de benodigde boeken, kussens en stoven, Zelfs het meubilair werd hersteld. Een Franse bijbel werd geschonken door een lid van het bestuurscollege. In 1751 moeten de Walen plaats maken voor een regiment Zwitsers van luitenant-generaal de Sturler. De Broerenkerk wordt garnizoenskerk. De Waalse gemeente verhuist naar de Gasthuiskerk in de Beekstraat. Daar houdt zij na ruim 250 jaar nog kerkdiensten in de Franse taal. Vanaf 2018 vormen de Waalse kerken een ring die onderdeel uitmaakt van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).

Waarom bestaan er nog altijd 12 Waalse kerkgemeenten in ons land?

Blijkbaar zijn er mensen die hun geloofsbelevenis willen verbinden met hun liefde voor de Franse taal. Bijvoorbeeld hier wonende Fransen of mensen afkomstig uit een ander Franstalig land, eigenaren van een vakantiehuis in Frankrijk of andere vakantievierders met een voorkeur voor dat land en die hun Frans op velerlei manieren (ook in de kerk) willen onderhouden, mensen die vroeger in Frankrijk of in een Franstalig land hebbezegel waalse kerkn gewerkt en gewoond, leden van de Alliance Française etc.

Terugblikkend op haar rijke verleden en volledig in de 21e eeuw staand, wil de Waalse gemeente zich in de tijd voor de maatschappij openstellen in haar manier van denken, en zeggen en het beleven van het christelijk geloof. Essentieel is daarbij een groot belang hechten aan kritisch denken, de diversiteit van meningen respecteren, en aan gastvrijheid.

De Waalse Kerk Arnhem is volledig geïntegreerd in haar adoptieland en er is veelvuldige samenwerking met allochtone en autochtone kerken, zoals o.a. de gemeenschappelijke zomerdiensten met de Doopsgezinden en de Parkstraatgemeente en de samenwerking met de migrantenkerken. Op de 4e zondag van de maand komt de gemeente in de Waalse kerk bijeen, een van de oudste monumenten van Arnhem.

Deze Franstalige diensten beginnen om 17.00 uur. Er is altijd een liturgieboekje met vertalingen van enkele teksten en liederen. Vaak heeft deze viering een speciaal karakter in de vorm van een vesper, een spreker over een sociaal onderwerp dat verbintenis heeft met ons geloof. Na de diensten onderstreept het samenzijn rond een kopje koffie of een glaasje wijn, soms met een «agape»maaltijd, de saamhorigheid in kleine kring.


Depuis plus de 325 années l’Eglise Wallonne d’Arnhem vous accueille….

Au début du 16ème siècle les premières Eglises Wallonnes virent jour dans les Provinces Unies. La Réformation eut trouvé beaucoup de fidèles francophones dans la Wallonie des Pays sud. Ces «partisans» de la doctrine de Calvin furent poursuivis et opprimés, et s’enfuient au Nord dans l’espoir y trouver la liberté pour confesser leur foi. La première Eglise Wallonne date de 1574, à Middelbourg. Et en un quart de siècle, une quarantaine d’autres Eglises s’y ajoutèrent. Suite à la révocation de l’Edit de Nantes en 1685 par le roi Louis XIV, une seconde vague de réfugiés français, environ 100.000 huguenotes, vinrent grossir les rangs des Eglises déjà constituées et fondèrent près d’une trentaine d’autres Eglises. Ceux des réfugiés installés à Arnhem, prièrent le Magistrat d’Arnhem d’installer un pasteur francophone. Le pasteur Phrygius de la «Nederduits Hervormde Gemeente» vint prêcher dans la langue française, mais très vite, -cette tâche étant trop compliquée- il présenta sa démission. Ensuite le pasteur Daniël Vernejou de Bergerac (Dordogne) fut appelé et installé dans son ministère le 23 mars 1684 comme 1er pasteur de l’Eglise Wallonne d’ Arnhem. Le Magistrat, les Etats du Quartier de la Veluwe et le Cour des Comptes contribuèrent dans la fondation et la préservation de la Communauté Wallonne. Ces organisations furent donc représentées dans le Conseil presbytéral. Et la Municipalité ayant des bonnes intentions pour ces réfugiés, misent à leur disposition la «Broerenkerk» appartenant au Couvent des Minnebroeders. Gratuitement ils reçurent des livres, coussins et chauffe-pieds, les meubles furent réparés, et une Bible en langue française fut faite cadeau par un membre du Collège des Régents. En 1751 les Wallons furent obliger de quitter ce temple pour un régiment des Suisses sous le lieutenant-général Sturler. L’Eglise Wallonne déménagea au Gasthuiskerk dans le Beekstraat. Après plus de 250 ans, ce temple est toujours le lieu de rencontre pour les cultes en français. Aujourd’hui les Eglises Wallonnes s’inscrivent dans un ensemble plus large, celui de la Protestantse Kerk Nederland (PKN), dans laquelle elle forme la Classe Wallonne.

Pourquoi 12 Eglises Wallonnes sont toujours représentées aux Pays Bas ?

Les assistants aux cultes et autres rencontres veulent lier leur conviction de foi à leur affection pour la langue française. Nous rencontrons dans nos églises des Français ou d’autres personnes provenant d’un pays francophone, et qui habitent notre pays ; d’autres passent quelques temps de leur vie en France, -possèdent dans ce pays leur 2ème maison- et préfèrent entretenir leur connaissance de la langue à plusieurs manières, donc aussi par les cultes et le contact avec notre Eglise. D’autres ont demeuré et travaillé en France ou dans un pays de langue française, ou sont membres de l’Alliance Française. Son riche passé et résolument engagées dans le 21ème siècle, les Eglises Wallonnes se veulent aujourd‘hui ouverte à la société contemporaine et aux façons de penser, dire et vivre la foi chrétienne. Points essentiels : une importance prioritaire à la réflexion critique, à la diversité d’opinion et à l’accueil. Cette église wallonne d’Arnhem s’est intégrée dans le pays d’adoption et les interactions entre les Eglises autochtones et allochtones sont multiples, voir notre collaboration aux cultes d’été (avec Parkstraatgemeente et Mennonites) et avec les migrantenkerken. Un des plus vieux monuments de la ville d’Arnhem, la «Waalse kerk» rassemble la communauté wallonne au 4ème dimanche du mois à 17H00 pour un culte en langue français (mais avec des traductions en néerlandais.) Parfois la célébration aura un caractère spécial, p.e. des vêpres, ou un moment de recueillement autour des intermezzos musicaux. Après les cultes les moments du «café ou boisson d’amitié», quelquefois avec un repas «agape» soulignent le caractère familial de notre petit cercle.

Advertenties